Η υδατική λεκάνη της Στυμφαλίας, ο νοτιότερος ορεινός υγροβιότοπος των Βαλκανίων με τα 160 είδη σπάνιων αποδημητικών πουλιών, υποδέχτηκε ένα ακόμα εκλεκτό μέλος στην αγκαλιά της. Το Μουσείο Περιβάλλοντος Στυμφαλίας, το έβδομο κατά σειρά θεματικό μουσείο του Πολιτιστικού Ιδρύματος του Ομίλου Πειραιώς.

Το πρώτο πράγμα που προσέχεις περνώντας την είσοδο του μουσείου είναι το φως. Μπαίνει από παντού, δημιουργώντας στον επισκέπτη την αίσθηση ότι βρίσκεται σχεδόν σε εξωτερικό χώρο, στο φυσικό περιβάλλον. Το δεύτερο είναι το τοπίο, η θέα που η προνομιακή θέση του οικήματος επιτρέπει στους γύρω λόφους και, βέβαια, στη λίμνη. Και το τρίτο είναι η ηρεμία, η διάθεση να περπατήσεις, να χαζέψεις, να μείνεις λίγο ακόμα. Ο λόγος για το Μουσείο Περιβάλλοντος της λίμνης Στυμφαλίας του Πολιτιστικού Ιδρύματος του Ομίλου Πειραιώς που εγκαινιάστηκε στις 5 Ιουνίου, Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ. Κάρολο Παπούλια. Ενα οίκημα κοντά στη λίμνη, που στεγάζει ολόκληρη την ιστορία της μαζί με την ιστορία των ανθρώπων της περιοχής στην οποία ζούσαν και ζουν. Η ιδέα για τη δημιουργία του άρχισε πριν από αρκετά χρόνια. Στην αρχή επρόκειτο για ένα μουσείο επαγγελμάτων. Ομως, όταν η πρόεδρος του Πολιτιστικού Ιδρύματος κ. Σοφία Στάικου επισκέφτηκε το χώρο και συνειδητοποίησε ότι η εξαιρετικά όμορφη περιοχή είναι ενταγμένη στο δίκτυο Νatura 2000, η ιδέα «πρασίνισε» και το μουσείο -ή μάλλον η ιδέα για τη δημιουργία του- έγινε Μουσείο Περιβάλλοντος. Το Μουσείο Περιβάλλοντος λοιπόν της Στυμφαλίας βρίσκεται στην ορεινή Κορινθία, εκεί όπου ο μύθος διηγείται ότι ο Ηρακλής σκότωσε τις ανθρωποφάγους Στυμφαλίδες όρνιθες.

O έκτος άθλος του μυθικού ήρωα αντικατοπτρίζει ακριβώς τη σχέση εξάρτησης -που υπήρχε και σε ένα βαθμό υπάρχει ακόμα και σήμερα- των κατοίκων της περιοχής με τη λίμνη. Από αυτήν υδρεύονταν και πότιζαν τα χωράφια τους, σε αυτήν αναζητούσαν την τροφή τους ψαρεύοντας, αλλά η ίδια τούς δημιουργούσε προβλήματα όταν έπεφταν πέτρες και έκλεινε η δίοδος προς τη θάλασσα, οπότε πλημμύριζε πνίγοντας τις σοδειές τους ή όταν μετατρεπόταν σε έλος προκαλώντας θανατηφόρες ασθένειες. «Πηγή ζωής και θανάτου» χαρακτηρίζει τη λίμνη η γενική διευθύντρια του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς κ. Ασπασία Λούβη. Η σχέση αυτή αποτυπώνεται στις δύο ενότητες της έκθεσης. Η πρώτη δείχνει το περιβάλλον της περιοχής και η δεύτερη αποτυπώνει πώς αυτό επηρέασε την ανθρώπινη δραστηριότητα και τα επαγγέλματα που αναπτύχθηκαν. Ο επισκέπτης, αμέσως μετά την είσοδό του στο χώρο και αφού θαυμάσει τη θέα που ανοίγεται μπροστά του, ακολουθεί ένα «μονοπάτι», δεξιά και αριστερά του οποίου παρουσιάζονται με φωτογραφίες, κείμενα, βίντεο όλες οι πληροφορίες για τη λίμνη στο πέρασμα των αιώνων. Πόση έκταση είχε τις διάφορες ιστορικές περιόδους και τους υπόγειους αλλά και υπέργειους δρόμους μέσω των οποίων κινήθηκε το νερό στο πέρασμα των αιώνων.

Ενα ενυδρείο, στην επιφάνεια του οποίου ξεκουράζονται βάρκες. Ο ήχος από το μάζεμα των διχτυών που ακούγεται από ένα βίντεο σε μια γωνία της αίθουσας δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι πραγματικά βρίσκεσαι στις όχθες της λίμνης κάποια χρόνια πριν. Στην επόμενη αίθουσα παρουσιάζονται οι αγροτικές καλλιέργειες, αμπέλια, σταφίδα, σιτηρά, που υπήρχαν και σε μεγάλο βαθμό υπάρχουν ακόμα, πέριξ της λίμνης.

Οι καλλιέργειες όπως και η μελισσοκομία και η κτηνοτροφία ήταν οι βασικές πηγές εισοδήματος και επιβίωσης για τους κατοίκους. Σήμερα η εντατική καλλιέργεια γύρω από τη λίμνη έχει δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα ρύπανσης και μείωσης του νερού, θέτοντας σε σοβαρό κίνδυνο την ίδια την ύπαρξη της λίμνης τα επόμενα χρόνια. Το νέο μουσείο φιλοδοξεί να παίξει σημαντικό ρόλο στη διάσωσή της. «Θα θέλαμε να γίνει ένα βήμα για τις περιβαλλοντικές οργανώσεις αλλά και για όποιον άλλον μπορεί να βοηθήσει ώστε να σωθεί αυτό το εκπληκτικό οικοσύστημα», τονίζει η κ. Λούβη. Βγαίνοντας από το μουσείο, το βλέμμα σκαλώνει στους κατάφυτους γύρω λόφους. Ενα κτίριο μέσα σε ένα πανέμορφο φυσικό τοπίο είναι πάντα ένα μεγάλο στοίχημα. Το Μουσείο Περιβάλλοντος της Στυμφαλίας, το έβδομο μέλος του δικτύου μουσείων του Ομίλου Πειραιώς, έργο των αρχιτεκτόνων Τάση Παπαϊωάννου και Δημήτρη Ησαΐα, το έχει κερδίσει.

INFO

Το Μουσείο Περιβάλλοντος Στυμφαλίας, εκτός από τους εκθεσιακούς χώρους, περιλαμβάνει επίσης πωλητήριο και κυλικείο, όπου μπορείτε να βρείτε καλόγουστα αναμνηστικά αλλά και χρηστικά αντικείμενα. Λειτουργεί καθημερινά πλην Τρίτης. Από 1 Μαρτίου έως 15 Οκτωβρίου είναι ανοιχτό από τις 10.00 έως τις 18.00. Από 16 Οκτωβρίου έως 28 Φεβρουαρίου το ωράριο αλλάζει (10.00 - 17.00). Για την οργάνωση ομαδικών επισκέψεων είναι σκόπιμη η προσυννενόηση με το μουσείο. Για πληροφορίες, Τ 27470-22.296.

ΤΑΝΙΑ ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΥ, ΟΙΚΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ | 6/7/2010