30 Σεπτεμβρίου, 2026

«Δες τι Αναπνέεις – NO₂»: Νέο πρόγραμμα του ECOCITY για την ατμοσφαιρική ρύπανση σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη

Η ευρωπαϊκή καμπάνια για την ποιότητα του αέρα έρχεται στην Ελλάδα, με μετρήσεις διοξειδίου του αζώτου στο αστικό περιβάλλον και ενεργό συμμετοχή της εκπαιδευτικής κοινότητας. Το ECOCITY, σε συνεργασία με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ), αναλαμβάνει για την περίοδο 2026–2027 την υλοποίηση της καμπάνιας «Δες τι Αναπνέεις – NO₂» σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας που αναπτύσσεται σε 10 μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις. Η καμπάνια, που ξεκίνησε πριν από 12 χρόνια στην Κρακοβία της Πολωνίας, συνδυάζει την επιστημονική καταγραφή της ατμοσφαιρικής ρύπανσης με την ενημέρωση των πολιτών και την κινητοποίηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με στόχο τα δεδομένα για την ποιότητα του αέρα να μετατρέπονται σε γνώση και η γνώση σε στοχευμένη δράση.

Τι αναπνέουμε στις πόλεις μας;

Η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους περιβαλλοντικούς παράγοντες κινδύνου για τη δημόσια υγεία. Στο επίκεντρο του νέου προγράμματος βρίσκεται το διοξείδιο του αζώτου (NO₂), ένας αέριος ρύπος που συνδέεται στενά με τις καύσεις και ιδιαίτερα με την οδική κυκλοφορία στις αστικές περιοχές. Το NO₂ είναι αόρατο και η έκθεση σε αυξημένες συγκεντρώσεις του συνδέεται με σημαντικές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία, ιδιαίτερα στο αναπνευστικό σύστημα. Η συστηματική παρακολούθησή του μπορεί επομένως να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για την ποιότητα του αέρα που αναπνέουν καθημερινά οι κάτοικοι των πόλεων.

Μετρήσεις σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη

Κατά τη διάρκεια της περιόδου 2026–2027, το ECOCITY και το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών θα πραγματοποιήσουν καταγραφές σε επιλεγμένα σημεία του αστικού περιβάλλοντος της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, με στόχο την αποτύπωση των επιπέδων NO₂. Η συλλογή και επιστημονική ανάλυση των δεδομένων θα συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση της χωρικής κατανομής της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στις περιοχές μελέτης και στον εντοπισμό σημείων που παρουσιάζουν αυξημένο ενδιαφέρον. Τα αποτελέσματα και τα συμπεράσματα που θα προκύψουν από τις σχετικές μελέτες και αναλύσεις θα αποτελέσουν τη βάση για την ενημέρωση των πολιτών και τον διάλογο με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, υποστηρίζοντας τη διαμόρφωση στοχευμένων παρεμβάσεων για τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα.

Από τη μέτρηση στη δράση

Το «Δες τι Αναπνέεις – NO₂» δεν περιορίζεται στην καταγραφή αριθμών. Βασική επιδίωξη της καμπάνιας είναι να κάνει την ατμοσφαιρική ρύπανση –ένα πρόβλημα που συχνά παραμένει αόρατο στην καθημερινότητά μας– ορατή και κατανοητή στους πολίτες. Μέσα από την επικοινωνία των επιστημονικών αποτελεσμάτων, την ενημέρωση και τη συνεργασία με φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το πρόγραμμα επιδιώκει να ενισχύσει τον δημόσιο διάλογο γύρω από την ποιότητα του αέρα και να συμβάλει στην αναζήτηση εφαρμόσιμων λύσεων εκεί όπου εντοπίζονται οι μεγαλύτερες ανάγκες.

Οι μαθητές του ECOMOBILITY γίνονται μέρος της προσπάθειας

Ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα έχει η εκπαιδευτική κοινότητα. Στην υλοποίηση επιμέρους δράσεων του «Δες τι Αναπνέεις – NO₂» θα συμμετάσχουν εθελοντικά μαθητικές ομάδες του ECOMOBILITY, συνδέοντας με αυτόν τον τρόπο την περιβαλλοντική εκπαίδευση με ένα πραγματικό ζήτημα δημόσιας υγείας και βιώσιμης αστικής ανάπτυξης. Οι μαθητές θα έχουν την ευκαιρία να έρθουν πιο κοντά στη διαδικασία παρακολούθησης της ποιότητας του αέρα, να κατανοήσουν τη σχέση μεταξύ μετακινήσεων, ατμοσφαιρικής ρύπανσης και υγείας και να αποτελέσουν ενεργό μέρος της προσπάθειας για πιο βιώσιμες πόλεις. Η σύνδεση με το ECOMOBILITY αποκτά ιδιαίτερη σημασία και λόγω της φετινής ειδικής θεματικής του προγράμματος για τον καθαρό αέρα, μετατρέποντας την ενημέρωση και την εκπαίδευση σε βιωματική συμμετοχή.

10 ευρωπαϊκές μητροπόλεις – ένας κοινός αέρας

Από την Κρακοβία, όπου ξεκίνησε πριν από 12 χρόνια, η πρωτοβουλία επεκτείνεται πλέον σε 10 μητροπολιτικές περιοχές της Ευρώπης, δημιουργώντας ένα ευρύτερο πεδίο δράσης γύρω από την ατμοσφαιρική ρύπανση και την ανάγκη προστασίας της δημόσιας υγείας. Με την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη να συμμετέχουν σε αυτή την ευρωπαϊκή προσπάθεια, το ECOCITY και το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών φέρνουν την επιστημονική παρακολούθηση πιο κοντά στην κοινωνία και δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε πολίτες, μαθητές, επιστήμονες και Τοπική Αυτοδιοίκηση να συναντηθούν γύρω από έναν κοινό στόχο:

να γνωρίζουμε καλύτερα τον αέρα που αναπνέουμε, ώστε να μπορούμε να διεκδικούμε και να σχεδιάζουμε καθαρότερες και πιο υγιείς πόλεις.