4 Μαρτίου, 2026

Τα «Παντοτινά Χημικά» στο Μικροσκόπιο: Επιστημονικά Δεδομένα και Λύσεις για την Προστασία της Δημόσιας Υγείας

Το ECOCITY και το Τμήμα Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου διοργάνωσαν την Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου 2026, στο MEC Παιανίας, στο πλαίσιο του Verde.tec Forum 2026, το Workshop με τίτλο «Τα Παντοτινά Χημικά (PFAS) – Προκλήσεις και Λύσεις», με στόχο την επιστημονική ενημέρωση και την ενίσχυση του δημόσιου διαλόγου γύρω από τις επιπτώσεις των PFAS στη δημόσια υγεία, την ποιότητα των υδάτων και τις τεχνολογικές λύσεις διαχείρισής τους. Την εκδήλωση χαιρέτισε ο Δρ. Βαφειάδης, Πρόεδρος ΔΣ ECOCITY.

PFAS & Δημόσια Υγεία – Νομοθεσία και Πρόληψη

Η Δρ Έρη Μπιζάνη έθεσε το επιστημονικό και θεσμικό πλαίσιο της συζήτησης, αναλύοντας τι είναι τα PFAS, πού συναντώνται σε προϊόντα καθημερινής χρήσης (αντικολλητικά σκεύη, αδιάβροχα υλικά, συσκευασίες τροφίμων) και γιατί χαρακτηρίζονται ως «παντοτινά χημικά». Υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, με ομαδικές οριακές τιμές και αυστηρότερη ρύθμιση της παραγωγής και χρήσης τους.

Στη συνέχεια, ο Επικ. Καθ. Κωνσταντίνος Ντελέζος παρουσίασε τους μηχανισμούς επίδρασης των PFAS στον ανθρώπινο οργανισμό, αναφέρθηκε στην έννοια της Ανεκτής Εβδομαδιαίας Πρόσληψης (TWI) και στη σημασία θέσπισης ομαδικής οριακής τιμής (0,5 μg/L), επισημαίνοντας παράλληλα το σημαντικό κοινωνικοοικονομικό κόστος των επιπτώσεων των PFAS σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα μέτρα πρόληψης και στη σημασία της έγκαιρης ρυθμιστικής παρέμβασης.

Παρακολούθηση Πόσιμου Νερού – Δεδομένα από Αθήνα και Θεσσαλονίκη

Η Δρ Φανή Μισκάκη παρουσίασε τα αποτελέσματα παρακολούθησης της ποιότητας του νερού της ΕΥΔΑΠ, τόσο στις πηγές υδροληψίας όσο και στο δίκτυο διανομής. Όπως ανέφερε, οι συγκεντρώσεις PFAS βρίσκονται σημαντικά κάτω από το νομοθετικό όριο (άθροισμα 20 ουσιών: 0,10 μg/L), ενώ οι συνεχείς έλεγχοι σε συνεργασία με το Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας του ΕΚΠΑ επιβεβαιώνουν ότι το νερό της Αττικής συγκαταλέγεται στα υψηλότερης ποιότητας στην Ευρώπη.

Η Δρ Νικολέττα Ξανθοπούλου, με την εισήγηση «Τετραετής παρακολούθηση των PFAS στο πόσιμο νερό και στις πηγές υδροληψίας της Θεσσαλονίκης», παρουσίασε τα δεδομένα της ΕΥΑΘ, πραγματοποιώντας μια εικονική περιήγηση στις εγκαταστάσεις και στα σημεία υδροληψίας. Παρουσίασε στοιχεία από συστηματικές μετρήσεις τεσσάρων ετών, αναδεικνύοντας τη σημασία της συνεχούς επιστημονικής παρακολούθησης και της διαφάνειας προς τους πολίτες.

Τεχνολογίες Απομάκρυνσης & Καταστροφής PFAS

Ο Καθ. Αθανάσιος Στασινάκης και ο Επικ. Καθ. Στέργιος Βακάλης ανέλυσαν σύγχρονες τεχνολογικές προσεγγίσεις για την απομάκρυνση και καταστροφή των PFAS. Ο Καθ. Στασινάκης παρουσίασε αποτελέσματα από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα ZeroPM, αναφερόμενος σε φίλτρα ενεργού άνθρακα και ρητίνης, καθώς και σε πιλοτική μονάδα  υδροθερμικής επεξεργασίας λυματολάσπης, όπου επιτεύχθηκε απομάκρυνση άνω του 98% για πολλές ενώσεις. Ο Επικ. Καθ. Βακάλης εστίασε σε τεχνολογίες υψηλής πίεσης, πυρόλυσης και υδροθερμικής καρβουνοποίησης, αναδεικνύοντας τη δυνατότητα θερμικής καταστροφής των PFAS μέσω δευτερογενών αντιδράσεων. Επισημάνθηκαν τόσο τα πλεονεκτήματα (υψηλή αποδόμηση και παραγωγή αξιοποιήσιμων παραπροϊόντων) όσο και οι ενεργειακές προκλήσεις των μεθόδων αυτών.

Ενημέρωση & Κοινωνική Ενεργοποίηση

Ο Γιώργος Γουργουλέτης παρουσίασε την Κοινότητα PFAS και την πλατφόρμα Science Me, εξηγώντας πώς δημιουργήθηκαν ως πρωτοβουλία επιστημονικής ενημέρωσης και ενεργοποίησης πολιτών. Αναφέρθηκε στις πρόσφατες ενημερωτικές δράσεις και στη σημασία της αξιόπιστης διάχυσης επιστημονικών δεδομένων στην κοινωνία.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με παρεμβάσεις και συζήτηση με το κοινό, επιβεβαιώνοντας το αυξανόμενο ενδιαφέρον για τη διαφάνεια, την πρόληψη και την επιστημονικά τεκμηριωμένη διαχείριση της χημικής ρύπανσης. Την συζήτηση καθώς και τις ομιλίες συντόνισε ο κύριος Κουγιουμτζόπουλος, Δημοσιογράφος του myOTA. Το ECOCITY συνεχίζει τις δράσεις του για την προώθηση πολιτικών και πρακτικών που διασφαλίζουν την προστασία της δημόσιας υγείας και των φυσικών πόρων.